string(29) "Sat, 16 Feb 13 14:00:00 +0100" string(10) "1361019600" string(29) "Sat, 16 Feb 13 14:00:00 +0100" string(10) "1361019600" March 2009 « O blog de Xabier P. doCampo
Inicio Bibliografía Enlaces
Blog
Biografía
Contacto
 

Sen dúbida, o acto máis sublime de amor que eu coñezo é contar unha historia.


MARCH 2009


March, 2009
PREMIOS IRMANDADE DO LIBRO 2008


O sábado estiven no Carballiño para asistir á entrega dos XVIII Premios Irmandade do Libro. Foi unha bonita noite sentindo a amizade e o cariño dos amigos e amigas que alí estaban. Foi especialemente emocionante para min escoitar a Uxía que candoMarcos e máis eu cos nosos bonecos canta é coma se collese o meu corazón nas súa mans, pola cercanía e a calidez que sinto ao escoitala.
Entre os premiados había amigas coma Mari Luz Corral, Henrique Alvarellos ou Marcos Calveiro, gran escritor e home dunha risa franca que dá noticia dun corazón nobre (na foto estamos os dous todos ufanos cos nosos bonequiños).
Cando me tocou falar, agradecido ao xurado e á Federación de Libreiros de Galicia e lembrando canto dos meus libros debo a Mª Jesús e a Xosé Cobas, dixen o que vai a continuación, xa que adquirín alí mesmo o compromiso de poñelo aquí.
Amigas e amigos, o máis das veces nas que me encontro con vós sucede en lugares coma este onde se está a celebrar a palabra. Iso que nos fixo humanos e que nos dotou do don da creación. Nomeamos e facemos existir. Dicimos mazá, lúa, xílgaro, estralampar e comeza a existir a mazá, a lúa, o xílgaro mentres o ceo se abre azul despois do trebón.

E dicimos libro e ábrese a cada hora una caixa ateigada cos soños do ser humano. Aqueles que se escriben na nosa alma para lle ir dando forma, para nos ir facendo, para irnos creando coas palabras que contén ao abeiro do máxico poder da palabra para facer ser; para que sexa en nós  péxego, landra, luzada, laverca, setestrelo…

Xa contei noutras ocasións aquel momento da miña adolescencia cando, no ano 1959 e recén chegada a familia á Coruña, ía eu un día co meu pai polo Cantón e, de súpeto, parou, púxome unha man no ombro e díxome: Agarda un intre que agora veño (porque meu pai dicía intre, cóbado, dona, pulo, circio, coxa, sofraxe…). Arredouse de min e entrou na libraría Zincke Hermanos. Ao pouco saíu de alí cun paquetiño que me entregou. Toma, le isto, que che ha axudar na vida, dixo. Abrino e era un libro: O Quixote, na edición da colección Austral que lle custara quince pesetas, para el moi duras de gañar. El non lera nin había ler nunca aquel libro, traballoso se lle facía soletrear o xornal cada día, pero cría que, do mesmo xeito que tronzara a súa vida polo medio para marchar a unha cidade co degaro de que os fillos puidesen estudar, nas páxinas daquel libro que el tiña por moi importante, gardábase unha boa parte do futuro que desexaba para min. Cando sentado diante da miña mesa de traballo ergo a cabeza, aínda vexo con emoción, xa velliño, ese exemplar do Don Quixote que meu pai me agasallou hai agora cincuenta anos.

E coa mesma nitidez lembro como uns anos despois, na libraría Celta de Lugo merquei un libro que lin en alto, para os meus, sentado detrás da cociña da casa da Feira do Monte. Un libro que falaba de nós, que nos facía recoñecérmonos nas palabras escritas igual que nos recoñecíamos cada vez que dicíamos carpaza, señardade, carqueixa, brétema, silandeira, guieiro… Era Terra Chá de Manuel María. Non se pode contar a miña vida sen os libros. Case estou tentado de dicir que non teño vida fóra dos libros. Mesmo me gustaría que o meu descanso derradeiro fose coma o daquela brava e sabia Leonor de Aquitania, que xaz nun sartego que por enriba a ten a ela representada en pedra na lectura inacabábel dun libro. Ficarei lendo decote orballo, muxica, lóstrego ou andoriña…

Por iso estou tan a gusto aquí, nesta festa da palabra. Da nosa palabra, da palabra dita na nosa lingua. Das palabras coma bidueiro, ceo, canciño, arrecendo, albaroque, noitébrega, ouriol… que tanto parecen molestar; que tantas ameazas teñen que escoitar; que se lles arrebatan aos nenos e ás nenas coma quen os protexe dunha mala compañía que os pode levar polo mal camiño. Son os que pensan que restarlles coñecemento é mellor que sumárllelo. Eses mesmos fillos aos que se quere eivar, porque, aínda que no futuro poderán ler, coma min, O Quixote, non terán a fortuna que eu tiven e teño de ler Terra Chá,  A esmorga ou Merlín e familia. E non será culpa deles, porque ningún ser humano abandona a súa lingua voluntariamente, dun xeito ou doutro sempre o fai obrigado por alguén. As linguas perdidas son linguas arrebatadas e sempre con violencia, quer física quer moral. Violencia da man daqueles que Manuel María acusaba…

[…] de vivir na súa terra desprezándoa,
intentando borrar o seu idioma,
asasinando o seu ser diferenciado.
 
Ninguén ten dereitos sobre das linguas máis que o pobo que as creou para facérense, como dixo Castelao, “o corpo sensible dunha cultura” ou con Cabanillas, para que sexan “o noso escudo”. Por iso o idioma non é de ninguén, porque é de todos. Non é de onte nin de hoxe, porque é de sempre. A lingua non se protexe nin se preserva para os de hoxe, senón que se garda e continúa para os de sempre, para os que foron, para os que son e para os que han ser. A lingua nin sequera é patrimonio dos que a usan, senón que é un ben da humanidade enteira. Patrimonio para preservar, coidar e estender no seu uso, e para transmitir, para entregar con xenerosidade e con orgullo aos nosos fillos e aos nosos netos e que así se fagan responsábeis da cadea que tamén a eles haberá de trascender.  E dentro de mil anos aínda soará saudade, namoro, beizo, aperta, corpo, beixo, orella, tempa, seo, embigo, coxa, pé, deda…

Lembrade aquelas palabras de Castelao: “Como chamaríamos a un home que consentise o derrubamento do Pórtico da Groria? Pois é certamente máis bárbaro quen deixa morrer o idioma, obra de arte insuperable, feita con amor, con door e con ledicia polos nosos antergos, que recibimos en herdo e que temos a obriga de enriquecer co esprito do noso tempo”.

A pregunta de como lle habemos chamar a ese home, que a responda cada un para o seu caletre. A min só me queda pedirvos que non recuedes nin permitades que se recúe. Chámovos á resistencia pacífica, porque non se pode esquecer que os pacíficos somos nós; os belixerantes, por moito que conten dentro con complicidades cipaias, veñen de fóra; dos delirios uniformadores, dos desexos de anular o que de propio e identitario haxa en nós; consideran que a nosa identidade é mala mentres teñen por boa a súa. Por iso a defensa da lingua é a defensa de nós mesmos, sen ela non somos nada no mundo, perdemos as dimensións que nos fan visíbeis, que nos dan o espesor necesario para facermos vulto no mundo.
Victoriano Taibo deixou dito aquilo de…

O galego que non fala
a lingua da súa terra
nin sabe o que ten de seu
nin é merecente dela.

Así que chamar pola defensa e polo uso da nosa lingua non é máis que facerse dignos da terra que habitamos, facérmonos merecentes dela. Por iso dicimos con gusto aloumiño, cadullo, chorima, cadrifollo, paseniño, besbello, landuxo…

Moitas grazas.

Xabier P. DoCampo
O Carballiño, 28 de marzo de 2009


posted by Xabier, March 29, 2009 19:05 | permalink | Xeral

1 - 1 of 1


Meus pais


O tempo na Coruña / Alvedro


Esta web apoia á iniciativa dun dominio galego propio (.gal) en Internet


blog home



archive
MAY 2017
MARCH 2017
JANUARY 2017
NOVEMBER 2016
OCTOBER 2016
JUNE 2016
APRIL 2016
FEBRUARY 2016
JANUARY 2016
DECEMBER 2015
MAY 2015
MARCH 2015
FEBRUARY 2015
DECEMBER 2014
NOVEMBER 2014
SEPTEMBER 2014
JULY 2014
JUNE 2014
APRIL 2014
MARCH 2014
JANUARY 2014
DECEMBER 2013
MAY 2013
APRIL 2013
MARCH 2013
FEBRUARY 2013
JANUARY 2013
DECEMBER 2012
AUGUST 2012
JUNE 2012
MAY 2012
APRIL 2012
MARCH 2012
FEBRUARY 2012
DECEMBER 2011
OCTOBER 2011
APRIL 2011
MARCH 2011
DECEMBER 2010
NOVEMBER 2010
JULY 2010
JUNE 2010
MAY 2010
FEBRUARY 2010
OCTOBER 2009
JUNE 2009
MAY 2009
APRIL 2009
MARCH 2009
NOVEMBER 2008
SEPTEMBER 2008
AUGUST 2008
JULY 2008
MAY 2008
APRIL 2008
MARCH 2008
FEBRUARY 2008
JANUARY 2008
DECEMBER 2007
NOVEMBER 2007
OCTOBER 2007
SEPTEMBER 2007
MAY 2007
APRIL 2007
MARCH 2007
DECEMBER 2006
NOVEMBER 2006
OCTOBER 2006
SEPTEMBER 2006
JULY 2006
JUNE 2006
MAY 2006
APRIL 2006



:: A CHORIMA, A FLOR DAS NOSAS LETRAS
May 12, 2017
:: Ilusionista Martín Varela. SERENDIPIA
March 05, 2017
:: MIMOSAS un filme de Oliver Laxe
January 06, 2017
:: UNHA LEMBRANZA DAQUEL PRIMEIRO DE ANO DE 1959
November 26, 2016
:: UNHA ÚLTIMA CARTA
November 16, 2016






Diccionario da Real Academia Galega




Mandar a un/unha amigo/a



Para seguir este blog



administrador










| © 2006-2009 Xabier P. DoCampo |