string(29) "Sat, 16 Feb 13 14:00:00 +0100" string(10) "1361019600" string(29) "Sat, 16 Feb 13 14:00:00 +0100" string(10) "1361019600" December 2014 « O blog de Xabier P. doCampo
Inicio Bibliografía Enlaces
Blog
Biografía
Contacto
 

Sen dúbida, o acto máis sublime de amor que eu coñezo é contar unha historia.


DECEMBER 2014


December, 2014
CONTO DE NADAL: UN MAGO EN NOITEBOA


Gústanme moito os contos de Nadal, tanto que mesmo escribín varios. Un deles, escrito hai agora doce anos e que nunca se publicou en galego, aínda é hoxe o día que me emociona cando o leo. A historia que conto é unha ficción creada por min, mais nese conto está o Nadal da miña infancia, os meus seres queridos tal como eran. O corazón xeneroso da miña mai a se doer de cantos sufrían e a se lembrar, de xeito especial cando chegaban estes días de Nadal, dos seres abandonados, das súas penas e da súa soedade no medio da intemperie. Do mesmo xeito que o facía Rachel (Lilliam Gish no filme de Charles Laughton), a mulleriña que acolle os nenos en The Night of the Hunter  de Davis Grubb: «O Nadal enfurecía a Rachel. [...] Se escoitamos con atención, en todas as noites da historia pódese sentir o ruído das pisadas dos nenos abandonados para os que non se abre ningunha porta acolledora».

Pois hoxe traio ese conto. É unha versión algo reducida do orixinal por mor de ter que o adaptar para a radio, emitiuno hoxe dia de Nadal, a Radio Galega no seu programa Galicia por diante. Aquí vos queda xa sei que é un pouco longo para ler en pantalla, por iso se alguén o quere escoitar tal como o gravei (ambientación radiofónica é de Manolo Palmeiro) está aquí.

Agora o meu único degoiro é que vos guste.

 

CONTO DE NADAL: UN MAGO EN NOITEBOA


Era pola media mañá do día de Noiteboa. A miña nai e a miña irmá estiveran a amasar para que esa noite houbese na mesa pan fresco, unha bola de liscos e unha torta de ovo e azucre. Eu axudaba a meu pai que preparaba a leña para roxar o forno. De cando en vez sentabamos nun banco baixo que alí había e o meu pai contábame algunha historia ou algún conto. Facíao sen mirarme, coa vista posta na boca do forno, onde ardía a leña con alegría, nunha marfallada de lapas vermellas e amarelas,  e canda elas unha música de estaliños que parecían compasarse cos movementos do lume. E os contos, non sei como facía, sempre remataban no momento xusto de meter outra gavela de toxo que avivaba as cores e animaba a orquestra a facer un forte de chispeos.
Ao lugar onde estaba o forno accedíase por dúas portas, unha que daba á cociña da casa e outra que comunicaba co exterior, non moi lonxe do camiño público. Foi nesta onde, no medio dunha historia, oímos uns petos antes de que se entreabrise e un rostro, apenas asomado, dixese:
-Dou grazas.
-A Deus lle sexan dadas -respondeu o meu pai abrindo a porta sen levantarse.
No van había un home, que tería aproximadamente a mesma idade que meu pai tiña daquela e que levaba unha maleta na man.
Ergueuse o meu pai e achegouse a el, mentres me dicía que botase outra gavela ao lume. Esta responsabilidade fíxome tanta ilusións que non escoitei o que falaban. O home foise e o meu pai pechou a porta, por onde entrara un refacho xélido que nos fixo apreciar o pracer da tarefa que estabamos facendo.
O meu pai empurrou ben dentro a gavela que as miñas escasas forzas infantís foran incapaces de introducir plenamente, mentres me explicaba que se trataba dun dos moitos pobres que con frecuencia se achegaban a pedir esmola, por iso lle indicara que rodease a casa para que a miña nai o atendese.

Ao cabo dun anaco o meu pai achegouse á boca do forno e mirou o seu interior, como facía sempre, reparando dunha forma especial en toda a bóveda.
-Ben, isto xa está -dixo-. Esperamos que se consuma completamente esta leña e a limpar. Vai dicirllo ás mulleres.
Na cociña estaba o home da maleta, que a deixara contra a parede. Falaba coa miña nai, que lle dicía que quedaría a xantar. Dei o recado e regresei correndo. Quería facelo a tempo de contemplar algo que, aínda visto ducias de veces na miña vida, era o que máis me gustaba daquel traballo, case cerimonia, de roxar o forno. Cando, despois de limpo de todo o borrallo, meu pai pasaba pola súa superficie un vasallo de follas de loureiro verde e dentro se producía unha festa de luminarias e muxicas que voaban no medio dun chispeo como nunca desde aquel tempo me foi dado contemplar nada igual.
Cando a fornada quedou colocada e a boca do forno convenientemente pechada e selada, fomos xantar.
Durante a comida xa puiden observar máis detidamente o home. Non só era un pobre estraño por chegar cunha maleta, senón que observei que comía cun refinamento que nunca vira nos mendigos que a miña nai sentaba á nosa mesa e aos que nos obrigaba a tratar con gran respecto. Tampouco vestía coma aqueles, as súas roupas estaban gastadas, pero non lixadas nin rotas.
Maior sorpresa levei cando sentín a miña nai dicir que aquel home, pola tarde, habería de arranxarlle a máquina de coser, pois parecía ser que, desde había tempo, non lle andaba todo o ben que a ela lle gustaba. Que lle rompía o fío e lle tiraba a puntada. Os outros pobres partían leña, limpaban o galiñeiro ou a pía de lavar que había no curral.

Pouco despois de acabar de xantar xa estabamos a miña nai, o home e eu no cuarto da costura. Sentou diante da máquina de coser e trazou uns camiños de puntadas nun trapo. Sacábao, mirábao con atención, entornando moito os ollos, e volvía lanzar a máquina a toda velocidade. Observaba de novo as costuras, manipulaba os axustes da máquina e volta a facer voar a agulla marcando curvas pola tea.

Até entón permanecera en silencio, pero de súpeto empezou a falar. Coma se se sentise obrigado a contar a súa historia, a xustificar a súa situación actual. Nun esvarar continuo de recordos e confidencias, foi debullando un rosario de desgrazas e desasosegos. Pasaba contas de tropezos, soños estragados e esperanzas esnaquizadas nun rezo triste e desesperanzado.
Eu ía notando nos ollos da miña nai como se lle encollía o corazón. O home narraba as súas penas nun río tormentoso de palabras, pero facíao, ao mesmo tempo nun ton estraño, coma se estivese a contar fatigas alleas. Non deixaba nin unha abertura ao arrepentimento, de tan pequeno como parecía o espazo que permitía que lle ocupase a culpa. Só a resignación perante os camiños atrancados, a impotencia ante o desvarío, ou a desilusión fronte aos amañeceres, facíannos entender que nos estaba a falar da súa propia vida.
-Xa ven vostedes -dixo nun ton que me recordou ao dun vendedor que mostra a totalidade da súa mercadoría, e con iso quere expresar que puxo todo o que ten ante a nosa vista. Entón decateime que no cuarto da costura tamén se achaban a miña irmá e o meu pai. Nos seus rostros puiden ler de novo todo aquel relato.
-Hoxe queda vostede a cear connosco -dixo a miña nai erguéndose para saír. Levaba os ollos cheos da súa alma xenerosa e compasiva.

Chegou a hora da cea de Noiteboa. Como cada ano a mesa estaba posta co mantel de fío branco, belamente bordado polas mans da miña nai antes de casar. Sobre ela os pratos da mellor vaixela que había na casa, a que só se usaba en Nadal e os días da festa do patrón.

Pouco antes de sentarmos á mesa o home pediu licenza para ausentarse. Tomou a maleta e saíu do comedor para dirixirse ao cuarto da costura, onde traballara toda a tarde.
Regresou un anaquiño despois. Vestía un deslucido traxe negro no que se vía brillar o desgaste do pano en cóbados e costas. Debaixo da chaqueta unha camisa engurrada cuxo branco se volvera amarelento. Ao colo unha gravata de lazo de veludo granate. Pero por enriba da humildade do seu atavío, apareceu revestido dunha dignidade enteira e limpa que non lle viramos até entón, coma se tivese dado un salto cara a algún tempo no que a súa biografía gardaba unha memorábel imaxe de si mesmo e con ela se presentou perante nós.
O meu pai ergueuse do seu asento á cabeceira da mesa e cedeullo. Aceptou coma a cousa máis natural do mundo. Unha vez que sentou foi cando se obrou en todos os presentes unha transformación máxica.
El chamaba a miña nai co nome daquela outra muller que fora a súa. Dirixíase á miña irmá e a min como aos seus fillos de antano tempo ou de afastado lugar, que iso non o sei.

Incribelmente todos aceptamos o papel que nos asignaba e seguiamos a conversa polos camiños que nos marcaba coma se se tivese apoderado das nosas vontades. Respondiamos ás súas preguntas con tal tino e coherencia que el sempre cadraba conforme, mesmo satisfeito.
-Lembras aquel día en que fomos a Lugo e na praza de San Domingos estiven a falar cun home ao que estaban a limpar os zapatos? -preguntou dirixíndose a min.
-Lembro -respondinlle-. E tamén que o home me deu unha peseta.
-Xustamente -asentiu sorrindo feliz.
Eu mirei para meu pai, porque aquilo que o home dicía, sucedera tal como el o contaba. Aquel mesmo outono eu fora co meu pai á capital e na praza de San Domingos saudou a alguén a quen un limpabotas lustraba os zapatos, e esa persoa dérame unha peseta. O meu pai non parecía sorprendido, só sorría.
Continuou durante toda a cea aquela estraña representación, aínda que ninguén parecía tomala por tal. O home falaba e seguía adiviñando acontecementos que pasaran entre nós no pasado. De aí pasou a propoñer plans de futuro para os que poñía día con autoridade e que todos nos comprometiamos a cumprir.
Co final da cea chegou o momento no cal o home se puxo de pé e comezou a sacar dos petos da súa chaqueta aros, caixiñas trucadas, cordóns con nós, barallas de cartas... Entón empezou a facer para nós unha sesión de xogos de maxia. Parece ser que ese era o oficio ao que se dedicaba: ía polas feiras facendo funcións de maxia.
Asombrounos a todos coa súa pericia durante un bo anaco e como último número estricou o brazo e rozándome apenas, pasou a man antes baleira por detrás da miña orella. Cando a volveu poñer ante os nosos ollos tiña nela unha estraña moeda que depositou na miña man. Fíxonos a todos unha ampla e formal reverencia e encamiñouse á saída. Alí virouse e dirixiuse á miña nai:

-A miña maxia está nas mans e é de mentira. A túa está no corazón e é verdadeira.
E foise. Ningún dos presentes reaccionou inmediatamente. Ao pouco erguémonos e corremos cara á porta exterior. Miramos a ambos os dous lados do camiño e xa non o vimos. Naquel momento abrín a miña man, aquela onde gardara a moeda e xa non estaba alí.
-Meu Deus! -dixo a miña nai-. Onde durmirá este homiño esta noite?
Moitos anos despois, cando os meus pais xa morreran, na Charca do Alligal encontrei a un home que facía xogos de mans para o público entre o que sorteaba unha botella de coñac a peso a tira de dez números. Levaba un raído traxe negro e un lazo de veludo granate. Compreille todos os números. Cando veu a entregarme a botella díxenlle que quedase con ela.
-Canto te pareces á túa nai -díxome. Pasou, con certa torpeza, a súa man aberta por detrás da miña orella esquerda e retirouna traendo entre dous dedos unha moeda que recoñecín inmediatamente. Depositouna na palma da miña man despois de ensinala ao público. Aínda a teño por algures.

Xabier P. DoCampo

Decembro de 2002



posted by Xabier, December 25, 2014 15:27 | permalink | Xeral

CADA NADAL MIL APERTAS, CADA ANINOVO MIL LUMINARIAS


Amigas e amigos que me dades o voso cariño. Amigas e amigos que acolledes o meu amor, esteades onde esteades, por lonxe que pareza que estamos, tamén este Nadal quero mandarvos mil apertas e que o Aninovo prenda mil novas luminarias para vós.
Eis a miña ofrenda deste ano para tod@s vós: hai luz no camiño, hai esperanza.



Fotografía: Mercurín, O Courel (Galiza) ©DиL

Y si viene la noche / y en ella la tormenta / los relámpagos iluminan el camino. / Llegaremos.

And if the night comes / and in it the thunderstorm / the lightning lit the way./ We will arrive.



posted by Xabier, December 22, 2014 17:12 | permalink | Xeral

1 - 2 of 2


Meus pais


O tempo na Coruña / Alvedro


Esta web apoia á iniciativa dun dominio galego propio (.gal) en Internet


blog home



archive
MAY 2017
MARCH 2017
JANUARY 2017
NOVEMBER 2016
OCTOBER 2016
JUNE 2016
APRIL 2016
FEBRUARY 2016
JANUARY 2016
DECEMBER 2015
MAY 2015
MARCH 2015
FEBRUARY 2015
DECEMBER 2014
NOVEMBER 2014
SEPTEMBER 2014
JULY 2014
JUNE 2014
APRIL 2014
MARCH 2014
JANUARY 2014
DECEMBER 2013
MAY 2013
APRIL 2013
MARCH 2013
FEBRUARY 2013
JANUARY 2013
DECEMBER 2012
AUGUST 2012
JUNE 2012
MAY 2012
APRIL 2012
MARCH 2012
FEBRUARY 2012
DECEMBER 2011
OCTOBER 2011
APRIL 2011
MARCH 2011
DECEMBER 2010
NOVEMBER 2010
JULY 2010
JUNE 2010
MAY 2010
FEBRUARY 2010
OCTOBER 2009
JUNE 2009
MAY 2009
APRIL 2009
MARCH 2009
NOVEMBER 2008
SEPTEMBER 2008
AUGUST 2008
JULY 2008
MAY 2008
APRIL 2008
MARCH 2008
FEBRUARY 2008
JANUARY 2008
DECEMBER 2007
NOVEMBER 2007
OCTOBER 2007
SEPTEMBER 2007
MAY 2007
APRIL 2007
MARCH 2007
DECEMBER 2006
NOVEMBER 2006
OCTOBER 2006
SEPTEMBER 2006
JULY 2006
JUNE 2006
MAY 2006
APRIL 2006



:: A CHORIMA, A FLOR DAS NOSAS LETRAS
May 12, 2017
:: Ilusionista Martín Varela. SERENDIPIA
March 05, 2017
:: MIMOSAS un filme de Oliver Laxe
January 06, 2017
:: UNHA LEMBRANZA DAQUEL PRIMEIRO DE ANO DE 1959
November 26, 2016
:: UNHA ÚLTIMA CARTA
November 16, 2016






Diccionario da Real Academia Galega




Mandar a un/unha amigo/a



Para seguir este blog



administrador










| © 2006-2009 Xabier P. DoCampo |